Vindbaar in ChatGPT is iets anders dan vindbaar in Google.

Typ eens in ChatGPT: "welke webdesigner of fotograaf zit er bij mij in de buurt?" Je krijgt geen lijst met tien links. Je krijgt één antwoord, met een paar namen en een bron of twee. Staat jouw bedrijf er niet bij, dan weet je niet eens dat je gemist bent.

Dat is het verschil dat ertoe doet. Een zoekmachine laat de bezoeker kiezen. Een assistent kiest zelf en vertelt daarna wat hij gekozen heeft.

Over hoe je daar komt wordt veel beweerd door mensen die er een pakket bij verkopen. Ik haal uit elkaar wat je kunt controleren en wat gokwerk is.

Eerst de deur: mag de crawler erin?

Dit is techniek, dus je kunt het nakijken. AI-diensten sturen verschillende bots langs voor verschillende klussen, en dat verschil gaat bijna altijd verloren.

Bij OpenAI zijn het er drie, volgens hun eigen documentatie (door mij nagelezen op 7 augustus 2026):

• GPTBot haalt materiaal op om modellen te trainen. In zoekresultaten speelt hij geen rol.
• OAI-SearchBot indexeert voor de zoekfunctie in ChatGPT. Wie hem buitensluit, komt niet meer voor in de zoekantwoorden. Trainen doet hij niet.
• ChatGPT-User haalt een pagina op omdat iemand daar in het gesprek zelf om vraagt.

Drie knoppen dus, en ze staan los van elkaar.

Op deze site staat alleen GPTBot dicht. Dat is een mening en geen advies voor jou: mijn teksten mogen gelezen en geciteerd worden, maar ik hoef ze niet in een trainingsset. Het kost me geen vindbaarheid, want dat loopt via de andere bot. Voor een site die het van bereik moet hebben kan de afweging anders uitvallen.

Eén valkuil zit in het protocol zelf. Een crawler volgt alleen de groep die zijn eigen naam noemt, en negeert de groep met het sterretje zodra die eigen groep bestaat. Dit is het relevante deel van de robots.txt van deze site:

User-agent: *
Disallow: /api/
Disallow: /beheer

User-agent: GPTBot
Disallow: /

Voor GPTBot klopt dat, want hij mag nergens in. Had ik in zijn groep alleen één map afgesloten, dan mocht hij vanaf dat moment wél in /beheer, want die regel staat in de groep die hij niet meer leest. Een eigen groep is geen aanvulling op de sterretjesgroep. Hij vervangt hem.

En een regel in robots.txt is een verzoek, geen slot. Hij werkt omdat de grote partijen zich eraan houden. Andere aanbieders hebben eigen botnamen en eigen regels, dus lees per aanbieder wat een bot doet voordat je hem weert.

Dan de tekst: staat er iets om te lezen?

Een deel van de AI-crawlers voert geen JavaScript uit. Ze lezen de HTML zoals die binnenkomt. Bouwt een site zijn inhoud pas in de browser op, dan ziet zo'n crawler een lege pagina.

Je kunt dat in een minuut zelf nagaan. Kies in je browser "paginabron weergeven", of zet JavaScript uit, en kijk of je teksten er nog staan. Zo niet, dan weet je waarom je nergens genoemd wordt. De gratis sitescan controleert dit ook, naast of je robots.txt een AI-bot buitensluit.

Waar het anders werkt dan bij Google

Hier wordt het minder zeker, en dat zeg ik er bewust bij. Een assistent haalt een handvol bronnen op en formuleert daar één antwoord uit. Waarschijnlijk wordt tekst geciteerd waar een concreet antwoord in staat dat op zichzelf te begrijpen is. Dat is een aanname uit hoe deze systemen antwoorden samenstellen, geen garantie.

Wat je daaruit kunt halen, en wat sowieso geen kwaad kan:

• Schrijf in volzinnen. Een pagina van alleen koppen en knoppen heeft niets om uit te citeren.
• Zet het antwoord bij de vraag. Een alinea die ook zonder de rest van de pagina klopt, is een alinea die losgehaald kan worden.
• Wees concreet over wat je doet. Voor wie, in welke plaats, en wat het ongeveer kost.
• Zet je gegevens ook als gestructureerde data neer. Naam, adres, telefoon en openingstijden in JSON-LD zijn voor Google bewezen nuttig. Of AI-diensten ze gebruiken weet ik niet, dus reken er niet op.

Wat niemand je kan beloven

Of jij genoemd wordt. Dat hangt af van het model, van welke bronnen het die dag ophaalt en van hoe de vraag gesteld wordt. Niemand buiten die bedrijven kan dat overzien, hoe stellig een bureau het ook zegt.

Daarmee is mijn conclusie dezelfde als bij SEO: zorg dat je binnengelaten wordt, zorg dat er iets te lezen valt, en schrijf in gewone zinnen op wat je doet. Dat is het deel waar je zelf over gaat. Meer over wat zo'n scan wel en niet kan zien staat in wat een sitescan wel en niet zegt.