Gratis tool
Zonnestand en kompas
Kies een plek, een datum en een tijdstip. Je ziet de baan van de zon op de kompasroos, de hoogte en richting op dat moment, de lengte van de schaduw en wanneer de zon een bepaalde kant op schijnt.
Wanneer schijnt de zon deze kant op
De vraag achter een straat, een gevel of een raam. Kies de richting waar je naartoe fotografeert, en zie wanneer de zon daar vandaan komt.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Niet alleen wanneer, ook waar
De golden hour vertelt je wanneer het licht mooi is. Maar voor je compositie wil je weten uit welke richting het komt. Deze tool geeft de azimut: de kompasrichting waar de zon op- en ondergaat.
Door het jaar heen
In de zomer komt de zon in het noordoosten op en gaat in het noordwesten onder; in de winter blijft alles in het zuiden. Plan je standpunt zo dat het licht van opzij of achteren komt, precies waar je het wilt.
De schaduw is het echte antwoord
De hoogte van de zon in graden zegt weinig totdat je hem omrekent naar schaduw. Bij 45 graden is een schaduw precies zo lang als het voorwerp hoog is; bij 30 graden al ruim anderhalf keer, en bij 15 graden bijna vier keer. Daarom is een gebouw dat om twaalf uur geen probleem is, om vier uur ineens de reden dat je onderwerp in de schaduw staat.
Wanneer schijnt hij deze kant op
Vaak is de vraag niet hoe laat de zon ondergaat, maar wanneer hij door die ene straat schijnt of op die ene gevel valt. Vul de richting in waar je naartoe fotografeert en je krijgt het tijdstip terug, met de hoogte erbij. Staat er niets, dan komt de zon die dag niet in die richting boven de horizon.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Waar de zon opkomt en ondergaat in Winssen op de langste dag, en wat dat verschilt met december.
- 01
Kies plaats en datum
Winssen als locatie, 21 juni 2026 als datum. De tool rekent met de coördinaten van die plaats, niet met een landelijk gemiddelde.
- 02
Lees af waar de zon opkomt
Zonsopkomst om 05:18, op 49 graden, dus noordoost. Een gevel die op het noordoosten kijkt vangt dan als eerste licht.
- 03
En waar hij ondergaat
Zonsondergang om 22:01, op 312 graden, dus noordwest. In juni loopt de zon bijna om je heen.
- 04
Zet er de winter naast
Op 21 december komt de zon op om 08:43 op 129 graden, zuidoost, en klimt hij niet hoger dan 14,7 graden. In juni is dat 61,6 graden. Dezelfde gevel krijgt dan een compleet ander licht.
Veelgestelde vragen
Zonnestand
Wat is azimut?
De kompasrichting van een hemellichaam, gemeten in graden vanaf het noorden: 90 graden is oost, 180 is zuid, 270 is west. Zo weet je precies waar de zon staat.
Werkt dit zonder internet?
Ja, de berekening loopt in je browser. Alleen het zoeken op adres heeft verbinding nodig; met je eigen locatie werkt het offline.
Hoe lees ik de kompasroos?
De rand is de horizon en het midden is recht boven je. Hoe dichter de lijn bij het midden komt, hoe hoger de zon klimt. De richting lees je af als op een gewoon kompas: noord boven, oost rechts. Alleen het deel boven de horizon wordt getekend.
Klopt de schaduwlengte ook op een helling?
Nee. De berekening gaat uit van een vlakke ondergrond en een voorwerp dat recht overeind staat. Op een helling wordt de schaduw langer of korter, afhankelijk van of hij mee of tegen het talud in valt.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.