Ga naar hoofdinhoud

Gratis tool

Reciprociteit (film)

Kies je film en de gemeten belichtingstijd. Je krijgt de werkelijk benodigde tijd en hoeveel stops je extra moet belichten.

8.0 s

Gecorrigeerde tijd

15 s

werkelijk belichten

Extra belichting

+0.9 stops

t.o.v. de meting

Onder een seconde is geen correctie nodig. Daarboven wordt film trager: de tool gebruikt een machtsbenadering per film. Voor kritisch werk blijft de datasheet van de fabrikant leidend.

Achtergrond

Hoe het werkt

Wat reciprociteitsfalen is

Bij korte belichtingen reageert film netjes lineair op licht. Maar boven ongeveer een seconde wordt film steeds trager: je hebt onevenredig veel langer nodig voor dezelfde dichtheid. Negeer je dat, dan worden lange belichtingen onderbelicht.

Per film verschillend

Elke emulsie heeft zijn eigen gedrag. Fuji Acros is vrijwel immuun, terwijl veel klassieke films flink corrigeren. De tool gebruikt een machtsbenadering per film; voor kritisch werk blijft de datasheet van de fabrikant leidend.

Praktisch voorbeeld

Zo reken je het uit

Wat een gemeten 8 seconden op Ilford HP5 Plus in werkelijkheid moet worden.

  1. 01

    Vul je gemeten tijd in

    8 seconden, afgelezen van je lichtmeter.

  2. 02

    Kies je film

    Ilford HP5 Plus. Onder 1 seconde is er geen correctie nodig; daarboven wordt film trager dan de meter denkt.

  3. 03

    Lees de gecorrigeerde tijd

    15 seconden, bijna een volle stop extra. Belicht je op 8, dan is je negatief te dun.

  4. 04

    Kijk wat er bij langere tijden gebeurt

    Een gemeten 30 seconden wordt 1 minuut 26 op HP5, ruim anderhalve stop. Op Fujifilm Acros blijft 30 seconden gewoon 30 seconden. Het verschil tussen films is hier groter dan het verschil tussen twee stops belichting.

Veelgestelde vragen

Reciprociteit

Vanaf wanneer moet ik corrigeren?

Globaal vanaf een gemeten seconde. Daaronder is het verschil verwaarloosbaar en geeft de tool je gemeten tijd ongewijzigd terug.

Geldt dit ook voor digitaal?

Nee. Digitale sensoren kennen dit reciprociteitsfalen niet; ze hebben hun eigen ruis bij lange belichtingen. Deze tool is puur voor analoge film.

Maatwerk tools

Bouw je eigen tool

Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.