Ga naar hoofdinhoud

Gratis tool

Lichtafval en de kwadratenwet

Vul de afstand van je lichtbron tot het onderwerp in, en tot een tweede punt. Je ziet het verschil in helderheid en in stops.

Begin bij

m
m

Licht valt af met het kwadraat van de afstand: twee keer zo ver is een kwart van het licht, oftewel twee stops donkerder. Zet je onderwerp dicht bij de lamp en de achtergrond ver weg voor een donkere achtergrond, of juist allebei ver van de lamp als je het verschil klein wilt houden.

Dat laatste is de reden dat groepsfoto's met een flitser op korte afstand mislukken: de voorste rij staat dan meetbaar dichter bij de lamp dan de achterste, en dat verschil zie je terug in de belichting. Ga verder weg staan en de curve wordt daar vlak.

25%50%100%2.0 m4.0 m
Licht ten opzichte van de dichtstbijzijnde afstand.

Verschil

+2.0 stops

op afstand 2 ten opzichte van afstand 1

Licht op afstand 2

25 %

van het licht op afstand 1

Geldt voor een puntbron. Een softbox dichtbij en een reflector gedragen zich anders, en een parabolische reflector houdt het licht juist langer bij elkaar.

Achtergrond

Hoe het werkt

De kwadratenwet

Licht valt af met het kwadraat van de afstand. Twee keer zo ver weg betekent een kwart van het licht, oftewel twee stops donkerder. Daarom is de afstand van je flits tot het onderwerp vaak belangrijker dan het vermogen.

Waarom het ertoe doet

Wil je een achtergrond donkerder dan je onderwerp, zet je onderwerp dan dicht bij de lamp en de achtergrond ver weg: het afval tussen beide wordt groot. Voor een egale groepsfoto wil je juist iedereen op ongeveer dezelfde afstand, anders raken de randen onderbelicht.

Praktisch voorbeeld

Zo reken je het uit

Waarom een stap achteruit met je lamp meer kost dan je denkt.

  1. 01

    Vul de eerste afstand in

    Lamp op 1 meter van je onderwerp.

  2. 02

    Vul de tweede in

    Lamp op 2 meter.

  3. 03

    Lees het verschil

    Er blijft een kwart van het licht over, precies 2 stops. Afstand verdubbelen kost dus altijd twee stops, ongeacht je lamp.

  4. 04

    Gebruik het voor je achtergrond

    Van 2 naar 3 meter is nog 1,17 stop, van 1 naar 1,4 meter bijna precies 1 stop. Dicht bij de lamp valt het licht hard af, verder weg veel vlakker. Daarom zet je iemand die egaal belicht moet worden juist niet vlak voor de lamp.

Veelgestelde vragen

Lichtafval

Geldt dit ook voor daglicht?

Voor de zon niet merkbaar: die staat zo ver weg dat de afstand op aarde verwaarloosbaar is. De wet telt voor flitsers, lampen en andere bronnen dichtbij je onderwerp.

Hoe houd ik mijn belichting gelijk als ik de lamp verplaats?

Compenseer met het aantal stops uit de berekening: verder weg betekent het diafragma openen of het vermogen verhogen met dat aantal stops.

Maatwerk tools

Bouw je eigen tool

Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.