Gratis tool
Kleurtemperatuur en gelcorrectie
Kies je lichtbron en de waarde die je wilt. Je ziet de verschuiving in mired, welke gel dat gat dicht en wat er daarna nog overblijft.
Begin bij
Kleurtemperatuur reken je in mired en niet in kelvin. Van 3200 naar 3400 K is een zichtbare stap, van 9000 naar 9200 K vrijwel niets, terwijl beide 200 K schelen. In mired is een gelijke stap wel een gelijk zichtbaar verschil, en daarom staat de sterkte van een gel er ook in: een volle CTO is altijd +167 mired, waar hij ook op zit.
Zet je de camera op 5500 K terwijl de lamp 3200 K geeft, dan valt de foto warmer uit dan de werkelijkheid. Dat is niet per se fout: een half CTO te warm is precies wat veel portretten nodig hebben, en tegen blauw avondlicht is een warme lamp de hele reden dat het werkt.
Benodigde gel
Volle CTB
brengt 3200 K naar ongeveer 5698 K
Verschuiving
-131 mired
koeler maken
Rest na de gel
+6 mired
op het oog niet te zien
Waar zit welk licht
Klik een rij om hem als lichtbron te nemen. De kleuren zijn een benadering van hoe een zwart-lichaamsstraler eruitziet; een led of tl-buis heeft een piekerig spectrum en kan bij dezelfde kelvinwaarde toch anders ogen, vooral op huid.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Warm en koel licht
Kleurtemperatuur beschrijft of licht warm of koel oogt, gemeten in Kelvin. Lage waarden zijn oranje en warm, hoge waarden blauw en koel. Tegenintuitief: hoe hoger het getal, hoe koeler het licht.
Waarom mired en niet Kelvin
In Kelvin is een gelijke stap geen gelijk verschil: van 3200 naar 3400 K zie je duidelijk, van 9000 naar 9200 K vrijwel niets. Mired is een miljoen gedeeld door de kleurtemperatuur, en daarin telt elke stap even zwaar. Daarom staat de sterkte van een gel in mired: een volle CTO is altijd 167 mired, waar je hem ook op zet.
Gels corrigeren, niet perfect
Er wordt een enkele gel geadviseerd en geen stapel die de rest precies wegwerkt. Gels stapelen kost licht, en wat er overblijft is meestal kleiner dan het verschil tussen twee lampen van hetzelfde type. Wat er overblijft staat er wel bij, zodat je zelf kunt besluiten of het genoeg is.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Een tungstenlamp van 3200 K bij daglicht van 5500 K laten passen.
- 01
Zet bron en doel naast elkaar
De lamp geeft 3200 K, dat is 313 mired. Het daglicht door het raam zit op 5500 K, oftewel 182 mired. Je moet dus 131 mired koeler.
- 02
Lees de gel af
Een volle CTB verschuift 137 mired naar koel. Dat is de dichtstbijzijnde en brengt de lamp op ongeveer 5700 K.
- 03
Beoordeel wat er overblijft
Er blijft 6 mired over. Dat is op het oog niet te zien, dus je zet de witbalans gewoon op daglicht en klaar.
- 04
Draai het om en let op
Andersom, daglicht naar tungsten, vraagt 131 mired warmer. De volle CTO doet er 167 en schiet dus door naar 2870 K, met 36 mired over. Zichtbaar warmer dan je lamp. Corrigeer dat in de witbalans, of neem een half CTO en accepteer het verschil de andere kant op.
Veelgestelde vragen
Kleurtemperatuur
Moet ik de witbalans in de camera goed zetten als ik RAW schiet?
Niet strikt: in RAW pas je de witbalans achteraf vrij aan. Toch helpt een goede instelling om in het veld te beoordelen of een beeld werkt.
Waarom is hoger Kelvin juist koeler?
De schaal komt van de gloeikleur van een opgewarmd object: eerst roodgloeiend, dan oranje, wit en uiteindelijk blauwwit bij zeer hoge temperatuur. Vandaar dat hoge waarden blauw zijn.
Waarom klopt de kleur van mijn led niet met de Kelvinwaarde erop?
De schaal gaat uit van een gloeiend voorwerp, dat alle golflengten uitstraalt. Een led of tl-buis heeft pieken en gaten in zijn spectrum en kan bij dezelfde Kelvinwaarde toch anders ogen, vooral op huid. Kijk daarvoor naar de CRI- of TLCI-waarde van de lamp; die zegt iets wat de kleurtemperatuur niet zegt.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.