Gratis tool
Opdrachtbevestiging maken
Vul de opdracht in en vink aan wat de klant met de beelden mag doen. Er komt een document uit dat je kunt afdrukken of per mail laten bevestigen.
Dit is een sjabloon en geen juridisch advies. Het auteursrecht blijft hier altijd bij de fotograaf; de opdrachtgever krijgt een licentie die je zelf samenstelt. Overdragen kan met deze tool bewust niet, want dat is onomkeerbaar en voor een gewone opdracht nooit nodig.
De fotograaf
De opdrachtgever
Bij een particulier staat er bewust geen annuleringspercentage in het document. Artikel 7:408 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat een particuliere opdrachtgever bij opzegging geen schadevergoeding verschuldigd is, en artikel 7:413 lid 1 voegt toe dat daarvan niet kan worden afgeweken. Een staffel is dan geen strenge afspraak maar een lege. Wat wel kan is een redelijk deel van het bedrag voor het werk dat al gedaan is, en dat staat er.
De opdracht
Prijs, levering en betaling
Wat de opdrachtgever met de foto's mag
Commercieel gebruik en betaalde advertenties zijn twee aparte keuzes. Wie promotioneel gebruik toestaat, heeft daarmee nog geen advertentiebudget toegestaan; het document zegt dat er dan ook bij. Wat je niet aanvinkt komt nergens terug via een verzamelzin, en dat is geen strengheid maar de wet: artikel 2 lid 3 van de Auteurswet zegt dat een exclusieve licentie alleen de bevoegdheden omvat die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan.
Wat jij zelf met de foto's mag
Dit staat los van wat de klant mag, en dat is geen nettigheid. Bij een portret in opdracht zegt artikel 20 van de Auteurswet dat je het niet zonder toestemming van de geportretteerde mag publiceren, ook al heb je het auteursrecht. Je portfolio is dus een afspraak en geen restje. Vink je hier niets aan, dan staat er dat je de beelden niet zelf publiceert; er blijft geen stilte over waar later ruzie over komt.
Aanvullende afspraken
Nog niet compleet
Dit ontbreekt nog: naam van de fotograaf, naam van de opdrachtgever, omschrijving van de opdracht, datum van de opdracht, prijs. Je kunt het document alsnog afdrukken; op die plekken staat dan een invulstreep.
Het document
Opdrachtbevestiging
1. Partijen
De fotograaf: …………………….
De opdrachtgever: …………………….
De opdrachtgever handelt niet in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
2. De opdracht
De opdracht betreft: …………………….
3. Datum en locatie
De opnamen vinden plaats op ……………………, te …………………….
Bij weersomstandigheden die de opnamen onmogelijk maken, spreken partijen in overleg een nieuwe datum af zonder dat daarvoor kosten in rekening worden gebracht.
4. Prijs
De prijs voor deze opdracht bedraagt …………………….
Reiskosten en eventuele kosten van derden staan hieronder bij Aanvullende afspraken, of zijn in de prijs begrepen als daar niets anders staat.
5. Wat inbegrepen is
Het aantal bewerkte beelden is: …………………….
Wat er verder bij inbegrepen is, staat bij Aanvullende afspraken.
Onbewerkte bestanden en RAW-bestanden horen niet bij de levering. Dat zijn werkbestanden en geen eindresultaat.
6. Levering
De fotograaf levert binnen 14 werkdagen na de opnamen, via een downloadlink.
Een downloadlink blijft ten minste dertig dagen bereikbaar. De opdrachtgever zorgt zelf voor een eigen kopie; de fotograaf is geen archief.
7. Selectie en nabewerking
De fotograaf kiest welke beelden worden uitgewerkt.
De nabewerking bestaat uit kleur, contrast, uitsnede en het wegwerken van kleine oneffenheden. Ingrepen die het karakter van het beeld veranderen vallen daarbuiten en zijn meerwerk.
De stijl van de nabewerking is die van de fotograaf, en is te zien in zijn portfolio.
8. Betaling
Betaling binnen 14 dagen na factuurdatum.
Er is geen aanbetaling afgesproken.
9. Annulering en verplaatsing
De opdrachtgever kan de opdracht op elk moment opzeggen. Omdat de opdrachtgever niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, is hij daarvoor geen schadevergoeding verschuldigd. Dat volgt uit artikel 7:408 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek, waarvan niet kan worden afgeweken.
Wel is een redelijk deel van het overeengekomen bedrag verschuldigd voor het werk dat op dat moment al is verricht, en voor kosten die de fotograaf voor deze opdracht al heeft gemaakt. Wat redelijk is hangt af van wat er al gedaan is, wat de opdrachtgever daaraan heeft, en waarom de opdracht eindigt.
Verplaatsen kan in overleg. Voor een verplaatsing op verzoek van de opdrachtgever geldt hetzelfde: alleen de kosten die dan al gemaakt zijn.
10. Bedenktijd
Deze overeenkomst is op afstand gesloten. De opdrachtgever kan daarom binnen veertien dagen na het sluiten ervan ontbinden, zonder opgave van redenen. Dat volgt uit artikel 6:230o van het Burgerlijk Wetboek. Een bericht per e-mail volstaat.
Valt de opnamedatum binnen die veertien dagen, dan kan de opdrachtgever de fotograaf uitdrukkelijk verzoeken alvast te beginnen. Zonder dat verzoek begint het werk pas na afloop van de termijn.
11. Auteursrecht
Het auteursrecht op de foto's blijft bij de fotograaf. Deze overeenkomst draagt dat recht niet over; de opdrachtgever krijgt het gebruiksrecht dat hieronder staat omschreven.
Daarnaast houdt de fotograaf zijn persoonlijkheidsrechten uit artikel 25 van de Auteurswet. Van het recht op naamsvermelding kan afstand worden gedaan, en dat gebeurt hier niet. Van het recht zich te verzetten tegen een verminking die zijn eer of naam schaadt, kan geen afstand worden gedaan; dat recht blijft dus hoe dan ook bestaan.
De opdrachtgever vermeldt bij publicatie de naam van de fotograaf, waar dat redelijkerwijs kan.
12. Gebruiksrecht van de opdrachtgever
De fotograaf verleent de opdrachtgever een niet-exclusieve licentie voor de geleverde beelden. De licentie geldt voor: privégebruik binnen de eigen kring, zoals afdrukken voor thuis en delen met familie.
De licentie geldt binnen Nederland en voor onbepaalde tijd.
De opdrachtgever bewerkt de beelden niet. Bijsnijden voor het formaat van een medium mag, zolang de beeldinhoud daardoor niet verandert.
Wat hierboven niet staat, valt niet onder de licentie. Voor ander gebruik vragen partijen dat apart af.
De opdrachtgever geeft de beelden niet door aan anderen en zet ze niet in een beeldbank.
13. Gebruik door de fotograaf
De opdrachtgever geeft de fotograaf toestemming om de beelden te gebruiken voor: opname in zijn portfolio en op zijn eigen website en plaatsing op zijn eigen socialemediakanalen.
Die toestemming is nodig omdat het bij een portret in opdracht om artikel 20 van de Auteurswet gaat: wie het auteursrecht heeft, mag zo'n portret niet publiceren zonder toestemming van wie erop staat. Staan er meer mensen op één beeld, dan geldt deze toestemming voor allen die deze overeenkomst tekenen.
De opdrachtgever kan die toestemming later intrekken. De fotograaf staakt dan het verdere gebruik en haalt de beelden binnen dertig dagen van zijn eigen kanalen. Wat al gedrukt is of door anderen is overgenomen, kan hij niet terughalen.
14. Aanvullende afspraken
Er zijn geen aanvullende afspraken gemaakt.
Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing. Afwijkingen gelden alleen als partijen die schriftelijk vastleggen.
15. Datum en akkoord
Partijen tekenen deze overeenkomst in tweevoud, of bevestigen hem per e-mail. Een bevestiging per e-mail geldt als ondertekening.
Ondertekening
De fotograaf
……………………
De opdrachtgever
……………………
Stuur de bevestiging voordat je begint en vraag om een akkoord per mail. Dat akkoord is de reden dat dit document bestaat: niet om gelijk te krijgen als het misgaat, maar om te merken dat jullie iets anders voor ogen hadden zolang dat nog niets kost.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Een licentie, en geen overdracht
Het auteursrecht blijft bij de fotograaf en de opdrachtgever krijgt een omschreven gebruiksrecht. Overdragen kan met deze tool bewust niet: het is onomkeerbaar zonder terug-overdracht en voor een gewone opdracht nooit nodig, want alles wat een klant wil doen kan met een licentie. Een vinkje ernaast maakt van een vergissing een blijvende vergissing, in een formulier dat je in vijf minuten invult.
Wat er niet staat, zit er niet in
Artikel 2 lid 3 van de Auteurswet zegt dat een overdracht of exclusieve licentie alleen de bevoegdheden omvat die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan vermeld. Dat is een argument tegen ruime taal en niet ervoor. Daarom kies je hier losse bevoegdheden met elk hun eigen zin: privégebruik, eigen website, sociale media, betaalde advertenties, drukwerk, redactioneel, commercieel gebruik en doorgifte. Commercieel gebruik betekent dus niet vanzelf advertenties, en het document zegt dat er ook bij.
Exclusief betekent pas iets met drie grenzen erbij
Exclusiviteit zonder te zeggen waarvoor, waar en hoe lang is een woord zonder inhoud. Kies je hem, dan komt er een eigen artikel in dat die drie opsomt. Een exclusiviteit voor onbepaalde tijd wijst de tool af: zodra er een exclusieve licentie ligt geldt artikel 25f van de Auteurswet, en dat maakt een voor de maker onredelijk bezwarend beding vernietigbaar. Exclusief en eeuwig is precies dat beding.
Je eigen portfolio is een afspraak en geen restje
Bij een portret in opdracht mag je het beeld op grond van artikel 20 van de Auteurswet niet publiceren zonder toestemming van wie erop staat, ook al heb je het auteursrecht. Wat jij zelf met de foto's mag staat daarom als eigen artikel in het document, ook als het antwoord niets is. Een exclusieve licentie aan de klant eet dat niet stilzwijgend op, en andersom krijg je geen portfoliorecht dat de klant nooit gegeven heeft.
Bij een particulier schrijft de wet de annulering voor
Vrijwel elk sjabloon kent een staffel: bij annulering binnen veertien dagen de helft van het bedrag. Tegenover een particulier is die niet afdwingbaar. Artikel 7:408 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat een opdrachtgever die buiten beroep of bedrijf handelt bij opzegging geen schadevergoeding verschuldigd is, en artikel 7:413 lid 1 voegt toe dat daarvan niet kan worden afgeweken. Wat wel kan is een redelijk deel van het bedrag voor het werk dat al gedaan is. Zet je de klant op particulier, dan verdwijnt het percentage en komt die formulering ervoor in de plaats.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Een bedrijfsportret voor een website, waarbij de klant later ook wil adverteren.
- 01
Zet de opdrachtgever op zakelijk
Het vinkje voor particulier gaat uit. De annuleringsregeling wordt dan een veld dat je zelf invult; bij een particulier zou daar de wettelijke formulering staan en geen percentage.
- 02
Kies de gebruiksrechten
Eigen website en sociale media. Er komt een licentie uit voor precies die twee, met de zin dat wat er niet staat er niet onder valt.
- 03
Kijk wat er gebeurt als je commercieel aanvinkt
Er komt een extra alinea in dat betaalde advertenties hier niet onder vallen. Wil de klant dat wel, dan vink je advertenties apart aan en verdwijnt die alinea, omdat hij dan niet meer waar is.
- 04
Zet de duur en het gebied
Twee jaar, binnen Nederland. Kies je daarnaast exclusief, dan somt het exclusiviteitsartikel diezelfde twee kanalen, dat gebied en die termijn op. Laat je de duur op onbepaald staan, dan meldt de tool dat er een termijn ontbreekt.
- 05
Regel je eigen gebruik
Portfolio en sociale media staan aan. Vink je ze allebei uit, dan staat er zwart op wit dat je de beelden zelf niet publiceert, in plaats van dat de vraag open blijft.
Veelgestelde vragen
Opdrachtbevestiging
Kan ik het auteursrecht met deze tool overdragen?
Nee, en dat is een keuze. Overdracht is wettelijk mogelijk, maar hij is onomkeerbaar zonder terug-overdracht en voor een gewone opdracht nooit nodig: alles wat een opdrachtgever wil doen kan met een licentie. Wil je toch overdragen, laat daar dan een jurist naar kijken.
Waarom staat er geen annuleringspercentage in bij een particulier?
Omdat dat tegenover een particulier niet afdwingbaar is. Artikel 7:408 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek sluit schadevergoeding bij opzegging uit voor wie buiten beroep of bedrijf opdracht geeft, en artikel 7:413 lid 1 zegt dat daarvan niet kan worden afgeweken. Het document vraagt in plaats daarvan een redelijk deel van het bedrag voor het werk dat al is verricht, plus gemaakte kosten.
Wat is die bedenktijd van veertien dagen?
Boekt een particulier per mail, telefoon of via je website, dan is het een overeenkomst op afstand en kan hij binnen veertien dagen ontbinden. Valt de shoot binnen die termijn, zet dan het vinkje aan dat het werk eerder begint: er komt een artikel in met het uitdrukkelijke verzoek daartoe, en met de evenredige vergoeding als er daarna toch wordt ontbonden.
Verlies ik mijn naamsvermelding als ik een licentie geef?
Nee. De persoonlijkheidsrechten uit artikel 25 van de Auteurswet blijven bestaan, en het document zegt erbij welk deel daarvan wel en niet weg te geven is: van het recht op naamsvermelding kan afstand worden gedaan en dat gebeurt hier niet, en van het recht je te verzetten tegen een verminking die je eer of naam schaadt kan sowieso geen afstand worden gedaan.
Is dit juridisch advies?
Nee, het is een sjabloon. De bronnen staan in de repo bij de ontwerpnotitie, met de wetteksten erbij. Gaat het om een campagne van formaat, een lange exclusiviteit of een buitenlandse partij, laat er dan een jurist naar kijken.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.