Gratis tool
Focus stack
Geef het bereik dat scherp moet worden. Je ziet hoeveel opnames dat kost, waar je op scherpstelt en of de reeks het einde haalt.
Jouw camera
Blijft staan in alle tools
Begin bij
Aantal opnames
69
van 40 cm tot 1.20 m
Eerste stap
3.9 mm
scherptediepte bij de eerste opname
Hyperfocale afstand
61.7 m
hierop scherpstellen dekt alles daarachter
De scherpstelafstanden
En nog 33 opnames, tot 1.19 m. Bij zulke aantallen draai je dit met focus bracketing in de camera en niet met de hand.
De stappen zijn dichtbij het kleinst en worden verderop steeds groter, want de scherptediepte groeit met het kwadraat van de afstand. Daar gaat een stack in het veld meestal mis: gelijke stappen draaien werkt in het laatste stuk prima en laat vooraan gaten vallen.
De overlap staat standaard op twintig procent omdat de grens van de scherptediepte een overgang is en geen streep. Opnames die elkaar precies raken laten in de stack een zichtbare zachte band achter. Bij dichtbijwerk met een schuif is dertig procent veiliger; bij hele grote reeksen kost elke procent extra opnames.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Waarom de stappen niet gelijk zijn
De scherptediepte groeit met het kwadraat van de afstand. Vlak bij de camera is het scherpe gebied millimeters, een paar meter verder al decimeters. Een reeks met gelijke stappen laat daarom vooraan gaten vallen en verspilt achteraan opnames. De tool zet elke volgende opname precies daar waar de vorige ophoudt.
Overlap is geen luxe
De grens van de scherptediepte is een overgang en geen streep. Twee opnames die elkaar precies raken laten in de stack een zichtbare zachte band achter, juist op de plek waar de software moet kiezen. Twintig procent overlap is een gangbaar uitgangspunt; bij dichtbijwerk met een macroschuif is dertig veiliger.
Voorbij de hyperfocale afstand is één opname genoeg
Zodra de achtergrens van een opname de hyperfocale afstand haalt, loopt het scherpe gebied door tot oneindig. Een landschap met een voorgrond op een halve meter is daarom meestal met twee of drie opnames klaar, en niet met de dertig die het gevoel zegt.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Een product op tafel, scherp van 40 tot 120 centimeter, met 100 mm op f/5.6 en fullframe.
- 01
Bepaal de eerste opname
Op 40 centimeter is de scherptediepte bij f/5.6 ongeveer 5 millimeter: van 39,7 tot 40,3 centimeter.
- 02
Zet de volgende waar de vorige ophoudt
Met twintig procent overlap begint de tweede opname op 40,2 centimeter, en de scherpstelafstand die daarbij hoort is 40,5.
- 03
Herhaal tot het einde
De stappen worden groter naarmate je verder komt: bij 80 centimeter is de scherptediepte al vier keer zo groot als bij 40.
- 04
Lees het totaal
De tool komt uit op een reeks van tientallen opnames. Ga je naar f/11, dan halveert dat ruwweg. Dat is de afweging van deze techniek: minder opnames tegen meer diffractie.
Veelgestelde vragen
Focus stack
Kan ik niet gewoon verder dichtknijpen?
Tot op zekere hoogte. Voorbij de diffractielimiet van je sensor lever je scherpte in over de hele foto, terwijl een stack scherpte oplevert precies waar je hem wilt. Bij dichtbijwerk is dat verschil groot, want daar telt het effectieve diafragma en dat is bij vergroting al veel hoger dan wat er op de ring staat.
Moet ik de camera of de lens verzetten?
Bij gewone afstanden verzet je de scherpstelling; dat is wat deze afstanden aangeven. Bij macro werk je met een schuif en verplaats je de camera, omdat scherpstellen daar de vergroting verandert en de opnames dan niet meer op elkaar passen.
Waarom staat er soms dat de reeks het bereik niet haalt?
Dan zou de reeks meer opnames vragen dan redelijk is, meestal bij een open diafragma over een groot bereik. Knijp verder dicht, begin verder weg of accepteer dat het voorste stuk onscherp blijft. Dat is een echte uitkomst en geen fout, en hem verzwijgen zou een reeks opleveren die halverwege ophoudt.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.