Gratis tool
Diffractielimiet
Kies sensor, resolutie en diafragma. Je ziet of diffractie speelt en vanaf welk f-getal je scherpte begint in te leveren.
Bij f/11 is het airy-schijfje groter dan een pixel: diffractie kost hier zichtbaar scherpte op 100 procent. Knijp minder ver dicht, of accepteer het bewust in ruil voor scherptediepte. De grens is geen muur. Voorbij dit punt verliest de foto geleidelijk scherpte, en een stop verder ruilen voor scherptediepte die je nodig hebt is vaak de betere keuze.
Diffractie vanaf
f/4.5
airy-schijfje wordt groter dan een pixel
Airy-schijfje
14.8 µm
bij f/11
Pixelafstand
6.0 µm
24 MP op Fullframe (35 mm)
De hele reeks
Groen is vrij van zichtbare diffractie, grijs erboven. Klik om te kiezen.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Waarom dichtknijpen scherpte kost
Licht buigt af om de randen van het diafragma. Hoe kleiner de opening (hoger f-getal), hoe groter het airy-schijfje dat een puntbron op de sensor maakt. Zodra dat schijfje groter wordt dan een pixel, gaat detail verloren, hoe goed je lens ook is.
Het hangt af van je sensor
Sensoren met kleine pixels (veel megapixels of een kleine sensor) lopen eerder tegen diffractie aan. De tool berekent je pixelafstand en vergelijkt die met het airy-schijfje, zodat je weet tot welk diafragma je veilig kunt knijpen.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Vanaf welk diafragma diffractie zichtbaar wordt op een sensor van 45 megapixel.
- 01
Vul je camera in
Fullframe, 45 megapixel. De pixelafstand komt dan uit op 4,38 micron.
- 02
Kies een diafragma
Op f/8 is het airy-schijfje 10,74 micron, ruim twee keer een pixel.
- 03
Knijp verder dicht
f/11 geeft 14,76 micron, f/16 geeft 21,47 en f/22 geeft 29,52. De onscherpte groeit recht evenredig met het diafragmagetal.
- 04
Lees waar de grens ligt
De tool zet de limiet op f/3,3: daarboven is het schijfje groter dan een pixel. Dat is de strengste maatstaf die er is, op pixelniveau. Op een afdruk zie je het pas ruim later, maar het verklaart wel waarom f/22 op een moderne sensor zachter oogt dan f/8.
Veelgestelde vragen
Diffractielimiet
Moet ik nooit voorbij de diffractielimiet?
Jawel, als je meer scherptediepte nodig hebt is een klein scherpteverlies vaak de betere keuze. De limiet is een richtpunt, geen verbod. Voor maximale detailscherpte blijf je eronder.
Welke golflengte gebruikt de berekening?
Groen licht van 550 nm, het gangbare referentiepunt voor zichtbare scherpte. Het airy-schijfje is 2,44 x golflengte x diafragmagetal.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.