Ga naar hoofdinhoud

Gratis tool

Flitssynchronisatie en HSS

Vul de synchronisatietijd van je camera en je gekozen sluitertijd in. Je ziet of je HSS nodig hebt, hoe smal de spleet over je sensor wordt en wat de theoretische afname is.

Begin bij

Staat in je handleiding, vaak als X-sync. Vul de tijd van jouw camera in; het merk zegt er niets over.

Tot en met de synchronisatietijd staat het hele beeldvlak op één moment open, en belicht één flitspuls de hele opname. Daarboven vertrekt het tweede gordijn voordat het eerste is aangekomen: wat er over de sensor loopt is een spleet. Een gewone flitspuls duurt korter dan de reis van die spleet, dus alleen de strook die op dat moment open staat krijgt licht. De rest van het beeld is de donkere band.

De afname in stops is een model en geen meting. Hij zegt wat het kost om dezelfde puls uit te smeren over de hele reis van de spleet. Wat je flitser er werkelijk uit krijgt hangt af van de flitser zelf, de camera, de pulsregeling, de flitsduur en hoe HSS in dat systeem is uitgevoerd. Reken er dus mee als orde van grootte, en meet het na op je eigen set.

Boven de synchronisatietijd gaat je camera niet vanzelf in HSS. Camera en flitser moeten die stand allebei ondersteunen en hij moet aan staan; op de flitser heet hij HSS of FP. Staat hij uit, dan krijg je de donkere band en geen waarschuwing.

Sensor op het moment van de flits25%Open op één moment25%van de sensorhoogte, als spleetTheoretische HSS-afname012342,0 stop
Links de sensor: het lichte deel is wat op één moment open staat. De pijl is de richting waarin die strook eroverheen loopt. Rechts diezelfde verhouding als percentage, en apart daarvan de theoretische afname in stops. Dat laatste is een eerste-orde-model en geen meting aan een flitser.

Wat je nodig hebt

HSS of FP

1/800 ligt boven 1/200

Open op één moment

25%

van de sensorhoogte, als spleet

Theoretische HSS-afname

2,0 stop

eerste-orde-model

De spleet is meetkunde binnen een vereenvoudigd model van een gelijkmatig lopend gordijn. De afname in stops is een schatting en geen gemeten vermogen of richtgetal.

Achtergrond

Hoe het werkt

Waar de grens vandaan komt

Een sluiter heeft twee gordijnen. Tot en met de synchronisatietijd is het eerste helemaal aangekomen voordat het tweede vertrekt, dus staat het beeldvlak op een moment volledig open en belicht een enkele flitspuls de hele opname. Die tijd is een eigenschap van jouw camera, niet van je merk: op de een is het 1/160, op de ander 1/250. Precies op die tijd werkt gewone flits nog.

Daarboven loopt er een spleet over de sensor

Sneller dan de synchronisatietijd vertrekt het tweede gordijn eerder, en wat er over de sensor reist is een strook. Hoe breed die is volgt uit de verhouding tussen de twee tijden: bij een sync van 1/200 is 1/400 nog de halve sensorhoogte, 1/800 een kwart en 1/1600 een achtste. Een gewone flitspuls duurt korter dan de reis van die strook en belicht dus alleen wat er op dat moment open is. De rest is de donkere band die je op de foto ziet.

Wat HSS eraan doet, en wat het kost

In HSS of FP vuurt de flitser geen enkele puls maar een reeks, zodat de strook over zijn hele reis licht krijgt. Dat licht wordt over die reis uitgesmeerd, en de tool rekent uit wat dat in theorie kost: elke stop boven de synchronisatietijd is een stop afname. Dat is een eerste-orde-model. Wat je flitser er werkelijk uit krijgt hangt af van de flitser, de camera, de pulsregeling, de flitsduur en de uitvoering van HSS, en die getallen staan hier bewust niet als tabel bij.

Praktisch voorbeeld

Zo reken je het uit

Een portret buiten op f/1.8 in de zon, met een camera die tot 1/200 synchroniseert.

  1. 01

    Vul je synchronisatietijd in

    1/200, de waarde uit de handleiding van deze camera.

  2. 02

    Kies de sluitertijd die je nodig hebt

    1/2000, want anders is f/1.8 in vol zonlicht ruim overbelicht.

  3. 03

    Lees wat er open staat

    10 procent van de sensorhoogte. Zonder HSS krijgt dus een tiende van je beeld flits en de rest niet.

  4. 04

    Lees de theoretische afname

    3,3 stop. Zet je flitser op HSS en reken erop dat je hem veel harder moet zetten, dichterbij moet halen of moet accepteren dat de invulling zachter is.

Veelgestelde vragen

Flitssync en HSS

Wat is de synchronisatietijd van mijn camera?

Die staat in je handleiding, vaak als X-sync of flitssynchronisatietijd. Gangbaar is 1/160 tot 1/250. Camera's met een centrale sluiter in de lens gaan verder, soms tot 1/500 of hoger, omdat daar geen gordijnen over het beeldvlak lopen.

Waarom krijg ik een donkere balk op mijn foto?

Dan stond je sluitertijd boven de synchronisatietijd zonder dat HSS aan stond. De flitspuls belichtte alleen de strook die op dat moment open was; de rest van het beeld kreeg geen flits. Zet de sluitertijd op of onder de grens, of zet HSS aan op camera en flitser.

Verlies ik echt precies dat aantal stops?

Nee. Het getal is een eerste-orde-model: het zegt wat het kost om dezelfde hoeveelheid licht uit te smeren over de hele reis van de spleet. Wat een flitser er werkelijk uit krijgt hangt af van het model, de pulsregeling en de flitsduur. Gebruik het als orde van grootte en meet het na op je eigen set.

Is 1/200 op een sync van 1/200 al HSS?

Nee. Precies op de synchronisatietijd staat het beeldvlak nog volledig open en werkt gewone flits. De grens hoort erbij; pas erboven is er een spleet.

Maatwerk tools

Bouw je eigen tool

Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.