Ga naar hoofdinhoud

Gratis tool

Bokeh en achtergrondvervaging

Kies sensor, brandpunt, diafragma en de afstand tot je onderwerp en tot de achtergrond. Je ziet hoe groot een lichtpunt in de achtergrond wordt, naast een figuur van 1,70 m op dezelfde schaal.

blijft staan in alle tools

Begin bij

mm
f/
m

Een langer brandpunt, een wijder diafragma en een onderwerp dichterbij maken de vervaging groter. Het percentage is het getal dat telt: dat is wat je op de foto ziet, ongeacht sensormaat. Helemaal links staat de achtergrond op oneindig, en dat is de bovengrens; alles wat dichterbij staat vervaagt minder.

Lichtpunten in de achtergrond, op schaal binnen het kader. De figuur is 1,70 m op de afstand waarop je scherpstelt.

Deel van het beeld

3.8 %

breedte van een lichtpunt in de achtergrond

Onscherptecirkel

1.38 mm

op de sensor, en dit is het maximum

De tekening staat voor puntvormige lichtbronnen; bij een egale achtergrond is er geen bokeh te zien, hoe groot de cirkel ook wordt.

Achtergrond

Hoe het werkt

Wat de bokehgrootte bepaalt

Een achtergrondpunt wordt op de sensor uitgesmeerd tot een schijfje. Hoe groter dat schijfje, hoe romiger de achtergrond. Een lang brandpunt, een wijd diafragma en een onderwerp dicht bij de camera maken het schijfje groter, dus de achtergrond zachter.

Sensor en kijkafstand

De tool geeft de schijfdiameter op de sensor en als percentage van de beeldbreedte, zodat je sensoren eerlijk kunt vergelijken. Een groter percentage betekent een zichtbaar zachtere achtergrond in de uiteindelijke foto.

Waarom er een figuur in staat

Vier procent van de beeldbreedte is een getal zonder maat: het zegt pas iets naast iets dat je kent. De figuur in de tekening is 1,70 m op de afstand waarop je scherpstelt, en verandert dus mee met brandpunt en afstand. Een bal die een kwart van een hoofd beslaat is een romige achtergrond; dezelfde bal naast een leeg vlak is niets.

Praktisch voorbeeld

Zo reken je het uit

Hoeveel achtergrondvervaging een 85 mm f/1.2 werkelijk geeft op drie meter.

  1. 01

    Vul de opname in

    85 mm, f/1.2, onderwerp op 3 meter, fullframe.

  2. 02

    Lees de onscherptecirkel

    2,07 mm op de sensor, oftewel 5,7 procent van de beeldbreedte. Een lichtpunt ver weg wordt een bal van die grootte.

  3. 03

    Knijp het diafragma dicht

    Dezelfde opname op f/5.6 geeft 0,44 mm, 1,2 procent. Bijna vijf keer kleiner.

  4. 04

    Of ga korter met je brandpunt

    50 mm f/1.2 op dezelfde afstand geeft 0,71 mm, 2 procent. Het brandpunt weegt hier zwaarder dan het diafragma.

Veelgestelde vragen

Bokeh

Geldt dit voor een achtergrond op elke afstand?

Ja, de afstand tot de achtergrond is een eigen keuze in de tool. Op oneindig is de vervaging het sterkst, en dat is meteen de bovengrens: verder dan oneindig worden de bollen niet. Een muur vlak achter je model haalt daar fors vanaf, en dat is precies de winst van een stap naar voren.

Maakt het aantal diafragmalamellen uit?

Voor de grootte van de vervaging niet, wel voor de vorm. Meer ronde lamellen geven rondere lichtbolletjes; dat is een kwestie van lens, niet van deze berekening.

Maatwerk tools

Bouw je eigen tool

Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.