Gratis tool
Belichtingsreeks berekenen
Een interieur met een raam erin past niet in een opname. Zie hoeveel opnamen wel, op welke correcties ze liggen en of ze elkaar genoeg overlappen om te kunnen samenvoegen.
Begin bij
Binnen op kunstlicht, buiten helder daglicht.
Opnamen
3
stappen van 2 EV
Samen goed voor
17 stops
de scene vraagt er 15
Overlap
11,0 stops
ruim genoeg om te mengen
| Correctie | Sluitertijd |
|---|---|
| -2 EV | 1/500 |
| 0 EV | 1/125 |
| +2 EV | 1/30 |
Zet de reeks op de sluitertijd en niet op het diafragma: dat laatste verandert je scherptediepte per opname en dan valt er niets meer te mengen.
Verder rekenen
Achtergrond
Hoe het werkt
Dezelfde vraag als bij een focusstack
Het onderwerp past niet in een opname, dus hoeveel heb je er nodig en waar liggen ze. Bij een focusstack gaat dat over scherpte, bij een panorama over beeldhoek en hier over contrast. De rekenregel is in alle drie dezelfde vorm: wat vraagt de scene, wat kan een opname aan, en hoeveel stappen liggen daartussen.
Waarom de reeks symmetrisch is
De opnamen liggen even ver boven en onder je basisbelichting, want dat is wat elke camera in de automatische stand doet en wat je op locatie kunt controleren. Alleen onderbelichten zou in theorie minder opnamen kosten, maar dan moet je de basis eerst precies op het hooglicht zetten en dat is nou net de stap waar het misgaat: een basis die een halve stop verkeerd staat trekt de hele reeks scheef.
Overlap is belangrijker dan het aantal
Twee opnamen die twee stops uit elkaar liggen delen alles wat je camera aankan behalve die twee stops. Dat gedeelde stuk is waar de software ze aan elkaar plakt, en onder de twee stops overlap wordt dat een gok. Daarom staat de overlap als eigen getal in beeld en niet alleen het aantal opnamen: drie opnamen op drie stops zijn sneller geschoten en lastiger samen te voegen dan vijf op anderhalf.
Verzet de tijd en niet het diafragma
Een reeks hoort op de sluitertijd te lopen. Verzet je het diafragma, dan verandert de scherptediepte per opname en dan valt er niets meer te mengen: de randen van je onderwerp liggen in elke opname net iets anders. Verzet je de ISO, dan verandert de ruis per opname en zie je dat terug in de schaduwen van het eindresultaat. Vandaar dat de tabel sluitertijden noemt.
Het contrast is een schatting
De scenes hier dragen vuistregels en geen metingen. Ze staan er omdat dit de vraag is die niemand op locatie beantwoordt: je ziet dat het te veel is, niet hoeveel te veel. Wil je het echt weten, meet dan puntsgewijs je helderste hooglicht en je donkerste schaduw en trek de stops van elkaar af. Een moderne camera haalt bij lage ISO tussen de twaalf en veertien stops; die staan hier apart, want dat is het getal dat het antwoord het sterkst stuurt.
Praktisch voorbeeld
Zo reken je het uit
Een woonkamer fotograferen met daglicht door het raam, op een camera van dertien stops.
- 01
Het contrast schatten
Binnen op kunstlicht naast helder daglicht buiten is ongeveer vijftien stops. Je camera haalt er dertien, dus je komt er twee tekort.
- 02
De reeks bepalen
Twee stops tekort betekent een stop per kant. Op stappen van twee EV is dat een opname aan elke kant, dus drie in totaal: min twee, nul, plus twee.
- 03
De tijden aflezen
Staat je basis op 1/125, dan zijn de andere twee 1/500 en 1/30. Diafragma en ISO blijven staan.
- 04
De overlap controleren
Elke opname dekt dertien stops en ze liggen twee uit elkaar, dus ze overlappen elf stops. Ruim genoeg om ze zonder zichtbare naad te mengen.
Veelgestelde vragen
Belichtingsreeks
Hoeveel stops haalt mijn camera?
Een moderne spiegelloze camera zit bij de laagste ISO tussen de twaalf en veertien stops, een oudere of kleinere sensor rond de elf. Elke verdubbeling van de ISO kost er ongeveer een. Dat laatste is de reden om een reeks altijd op de basis-ISO te schieten.
Is drie opnamen niet altijd genoeg?
Voor de meeste scenes wel, en dat is precies waarom drie de standaardstand op elke camera is. Bij een interieur met fel daglicht of een nachtscene met lampen erin loopt het op naar vijf of zeven, en dan is drie een bestand met uitgebeten ramen en dichtgelopen hoeken.
Waarom staat de overlap erbij?
Omdat dat is waar het samenvoegen op stukloopt. Twee opnamen zonder gedeeld stuk kunnen niet gemengd worden, alleen aan elkaar geplakt, en dat zie je als een band in een egale lucht. Twee stops overlap is de ondergrens waar dat betrouwbaar goed gaat.
Kan ik dit ook zonder samenvoegen gebruiken?
Ja, en dat is vaak de betere weg. Een reeks geeft je de zekerheid dat er een opname tussen zit waarin het hooglicht klopt en een waarin de schaduw klopt. Kies je daarna gewoon de beste, dan heb je nog steeds gehad waar de reeks voor is: geen tweede rit naar dezelfde plek.
Maatwerk tools
Bouw je eigen tool
Deze rekentools bouw ik zelf, in dezelfde stack waarmee ik webapps voor bedrijven maak. Een calculator, planner of dashboard voor jouw werk kan net zo goed.